Trafik Notları

 İçişleri Bakanlığının Trafikle İlgili Görev ve Yetkileri:
6/12/2019 Tarihli 7196 Sayılı Kanunla; 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanununun 5 inci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş; Emniyet Genel Müdürlüğünün,
merkez, bölge, il ve ilçe trafik kuruluşları, görev ve
yetkileri: ile Madde 5/A maddesindeki Jandarma Genel
Komutanlığı trafik kuruluşları: yürürlükten kaldırılmış; bunların
yerine: “İçişleri Bakanlığının görev ve yetkileri getirilmiştir.
Ayını kanunla yani; 6/12/2019-7196 Sayılı Kanunla 3201
sayılı Kanunun ek 22 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
(Trafik Araştırma Merkezi: Kaldırıldı)
MADDE 5- İçişleri Bakanlığının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Araçları, bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli
belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri,
sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kurallara uyup
uymadığını, trafik düzenlemelerinin ve çeşitli tesislerin bu Kanun
hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek.
b) Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek.
c) El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı
düzenlemek.
d) Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli
işlemleri yapmak ve takip etmek.
e) Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların
bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı
olmak ve yakınlarına haber vermek.
f) Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını
vermek.
g) Sürücülerin belgelerini vermek.
h) Ülke çapında taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak,
bunlara ilişkin teknik ve hukuki değişiklikleri işlemek, işlettirmek,
istatistiksel bilgileri toplamak ve değerlendirmek.
i) Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları
kapsayan istatistik verileri ve bilgilerini toplamak,
değerlendirmek, sonuçlarına göre gereken önlemlerin alınmasını
sağlamak ve ilgili kuruluşlara teklifte bulunmak.
j) Hasar tazminatı ödemelerini hızlandırmak amacıyla sigorta
şirketlerince istenecek gerekli bilgi ve belgeleri vermek.
k) Ayrıca bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan
yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.
Sürücülere ait bilgilerde meydana gelebilecek değişiklikler ve
araçlar üzerinde meydana gelebilecek teknik veya hukuki
değişiklikler ile haciz, rehin, ihtiyati tedbir ve belge iptali gibi
kısıtlayıcı şerhlerin; elektronik ortamda tutulan siciller üzerine
işlenmesi ve kaldırılması işlemleri, bu değişiklik veya şerhlere
karar veren yargı ve icra birimleri ile kamu kurum veya
kuruluşları tarafından elektronik sistemle yapılabilir. Sürücü
belgesi ve tescil işlemlerine esas teşkil edecek bilgiler, İçişleri
Bakanlığı tarafından ilgili kamu kurum veya kuruluşlarından
elektronik sistemle temin edilebilir veya kanunlardaki istisnalar
hariç olmak üzere bu amaçla sınırlı olarak paylaşılabilir. Bu
fıkraya ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir.
Bu maddedeki görev, yetki ve sorumluluklara ait diğer esaslar
ile trafik kuruluşlarının, çalışma şekil ve şartları,
görevlendirilecek personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri,
görev, yetki ve sorumluluklarına ait esaslar İçişleri Bakanlığınca
çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.”
 Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Merkez ve taşra teşkilatından oluşur.
Hizmet birimleri: (17/1/2020 Tarihli CK-56 ile tamamen
değişti.)
 Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü,
 Denizcilik Genel Müdürlüğü,
 Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü,
 Haberleşme Genel Müdürlüğü,
 Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü,
 Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü,
 Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü,
 Personel Genel Müdürlüğü,
 Denetim Hizmetleri Başkanlığı,
 Strateji Geliştirme Başkanlığı,
 Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi
Başkanlığı,
 Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığı,
 Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı,
 Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı,
 Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,
 Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği,
 Özel Kalem Müdürlüğü.
NOT: 17/1/2020 Tarihli 56 Nolu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü, Demiryolu
Düzenleme Genel Müdürlüğü ve Tehlikeli Mal ve Kombine
Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü; birleştirilerek:
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü, oldu.
Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü ve Deniz Ticareti
Genel Müdürlüğü birleştirilerek: Denizcilik Genel Müdürlüğü,
oldu.
24.4. Trafik zabıtasının görev ve yetki sınırı ile genel
zabıtanın trafik hizmetlerini yürütmeye ilişkin yetkisi:
Trafik zabıtası: Trafik zabıtası görevi sırasında karşılaştığı acil ve
zorunlu hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.
Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu
görülen haller dışında, trafik zabıtasına genel zabıta görevi
verilemez, araç, gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında
kullanılamaz.
Genel Zabıta: Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli
olmadığı yerlerde polis; polisin ve trafik teşkilatının görev alanı
dışında kalan yerlerde de jandarma, trafik eğitimi almış subay,
astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte belirtilen esas
ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik
suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir.
 Trafik Güvenliği ve İlgili Kurullar
Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu
bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak
durumda bulundurmakla yükümlüdür.
Çeşitli kişi, kurum ve kuruluşlar, karayolu yapısında yapacakları ve
esasları yönetmelikte belirtilen çalışmalarda;
 Yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluştan izin almak,
 Çalışmaları, gerekli önlemleri alarak, aldırarak ve devamlılığını
sağlayarak, trafik akımını ve güvenliğini bozmayacak tarzda
yapmak,
 Zorunlu nedenlerle meydana gelen arıza, engel ve benzerlerini en
kısa zamanda ortadan kaldırarak karayolunu kullananlara ve
araçlara zarar vermeyecek duruma getirmek,
 Şehiriçi karayolu kenarında çeşitli tesislerin yapımı süresince;
kaldırımlarda, tünel, tünel aydınlatılması ve benzerlerini yaparak
güvenli geçiş sağlamak ve yaya yollarını trafiğe açık
bulundurmak, zorundadırlar.
Bu çalışmalar sırasında meydana getirilen tehlikeli durum ve
engeller bütün sorumluluk, bunları yaratan kişilere ait olmak üzere
zabıtaca kaldırılır, yapılan masraflar sorumlulara ödetilir.
 Kurullar
Karayolu güvenliği konusunda hedefleri tespit etmek, uygulatmak
ve koordinasyonu sağlamak amacıyla aşağıdaki kurullar
oluşturulmuştur:
3/05/2019 tarihli 1027 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Kuruluş, Görev ve
Çalışma Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(Mevzuatta Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu ile Karayolu Trafik
Güvenliği Kuruluna yapılmış olan atıflar, Cumhurbaşkanınca
belirlenen kurul veya mercie yapılmış sayılır. 2918 Sayılı Kanun; Ek

  1. Madde)
     Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu (Md. 4)
    Kurulun oluşumu ve çalışması ile ilgili hükümler 2/7/2018
    Tarihli 703 Sayılı KHK ile kaldırılmıştır.
    Kurulun Görev ve Yetkileri hükümleri devam etmektedir.
    Kurulun nasıl oluşacağı ve toplantı ve karar şekli ilerleyin tarihlerde
    bir mevzuat düzenlemesi olabilir.

 Kurulun Görev ve Yetkileri Şunlardır:

  1. Trafikle ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına
    ilişkin önerilerde bulunmak,
  2. Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunmak,
  3. Uygulamada görülen aksaklıkları tespit etmek,
  4. Kendi görev alanına giren konularla ilgili yasal düzenlemeden
    kaynaklanan eksiklikleri belirlemek.
    Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla verilen
    görevler;
    a) İçişleri Bakanlığınca,
    b) Kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve
    belediyelerce, İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde, yürütülür.
     İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının Kuruluşu, Görev ve
    Yetkileri
     İl ve İlçe Trafik Komisyonları:
    İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
    güvenliği bakımından yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar
    çerçevesinde,
     İllerde vali veya yardımcısının başkanlığında,
     Belediye, Emniyet, Jandarma, Milli Eğitim, Karayolları ve
     Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna bağlı ilgili
    odanın temsilcileri;
     Valilikçe uygun görülen trafikle ilgili üniversite, oda, vakıf ve
    kamuya yararlı dernek veya kuruluşların birer temsilcisinden
    oluşan il trafik komisyonu, ilçelerde kaymakamın başkanlığında,
    aynı kuruluşların yöneticileri veya görevlendirecekleri temsilcilerinin
    katıldığı ilçe trafik komisyonu kurulur. Kuruldaki üniversite, vakıf ve
    kamuya yararlı dernek veya kuruluşların temsilcilerinin toplam
    sayısı 3’ü geçemez.
    Kuruluşu bulunan yerler hariç, ilçe trafik komisyonlarına karayolları
    temsilcisinin katılması zorunlu değildir.
     Gündem konuları vali veya kaymakamlar tarafından belirlenir.
     Bu komisyonlara, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere,
    diğer kuruluş temsilcileri de çağrılabilir.
     Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın
    bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
     İl trafik komisyonu kararları valinin onayı ile yürürlüğe girer.
     İl ve ilçe trafik komisyonu kararlarını bütün resmi ve özel
    kuruluşlar uygulamakla yükümlüdür.
     İlçe trafik komisyonu kararları, il trafik komisyonunca incelenip
    vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
     İl ve İlçe Trafik Komisyonunun Görev ve Yetkileri:
    İl ve ilçe trafik komisyonunun görev ve yetkileri şunlardır;
     İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
    güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak,
     Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı
    hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları
    çözümlemek, bütün ülkeyi ilgilendiren Karayolu Trafik Güvenliği
    Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları İçişleri
    Bakanlığına iletmek,
     Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak
    üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde
    ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz
    taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile
    güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek,
     Gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait
    otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici
    otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya
    üçüncü kişilere işletilmesi için izin vermek, izin verilen otoparklar
    ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde özürlüler için
    işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamak,
     Karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların
    bir kısmına veya tamamına kapatılmasına, park edilecek yerler
    ile zaman ve süresinin ve araçların geliş ve gidiş yollarının ve
    yollara konulacak trafik işaretlerinin yerlerinin belirlenmesine
    karar vermek,
     Karayollarında gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız
    limitine göre yeniden hız sınırlarını belirlemek,
     Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelikle verilen diğer
    görevleri yapmak.
    İl trafik komisyonları belediye sınırları içinden geçen devlet ve il
    yolları ile ilgili hususlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün
    uygun görüşünü almak zorunludur.
     Belediyelerin Trafik Birimleri
    Bu birimler, belediyelerin iş kapasitesine göre “Belediye trafik şube
    müdürlüğü”, “Belediye trafik şefliği” veya “Belediye trafik
    memurluğu” olarak adlandırılır. Büyük illerde belediye trafik şube
    müdürlüklerine bağlı belediye trafik büro amirlikleri de
    oluşturulabilir.
    Belediye trafik hizmet birimlerinin görev, yetki ve
    sorumlulukları aşağıda gösterilmiştir.
    Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında;
     Yolun yapısını, trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda
    bulundurmak,
     Yol ve kavşak düzenlemeleri yapmak,…
    Belediyeler bu hizmetlerini; il ve ilçe trafik komisyonlarınca
    alınan kararlara da uyulmak suretiyle mahalli trafik zabıtası ile
    işbirliği ve koordinasyon halinde yürütürler.
    Belediyeler görev verilen hizmetlerin denetimi dışında, trafiği
    denetleyemez ve hiçbir halde trafik suç ve ceza tutanağı
    düzenleyemezler. Bu birimlerde hizmet gören personelden resmi
    kıyafetli olanlar özel işaret taşır. Trafik zabıtası ile belediye trafik
    birimleri arasındaki işbirliği ve koordinasyon esaslarına ilişkin diğer
    hükümler beldenin özelliğine göre bir protokolle belirlenebilir.
     Tescil Belgeleri, Tescil Plakaları, Motorlu Araçlara Ait
    Şartlar ve Muayene
     Tescil belgesi alma zorunluluğu:
    Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre
    yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak
    zorundadırlar. Ancak:
     Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ve
    geçici olarak Türkiye’ye girmesine izin verilmiş olan araçlar,
     Tescil edildiği ülkenin tescil belgesi ve tescil plakası bulunan ikili
    ve çok taraflı anlaşmalara göre, Türkiye’de tescil zorunluluğundan
    muaf tutulmuş araçlar,
     Araç imal, ithal, ihraç edenlerin ve satıcılığını yapanların, ithal,
    ihraç, depolama, teşhir ve satış amacıyla geçici olarak bu işlere
    mahsus yerlerde maliki olarak bulundurdukları motorlu araçlar.
     Tescil zorunluluğu bulunan motorlu taşıtlarla çekilenler ile 22 nci
    maddenin (c) bendine göre tescili gerekli görülenler hariç, bütün
    motorsuz taşıtlar,
    Bu hükmün dışındadır.
     Araçların satış, devir ve tescili ile bu işlemlerle ilgili
    yetki ve sorumluluk:
    Tescil süreleri, satış ve devirler, noterlerin sorumluluğu ile ilgili
    esaslar şunlardır:
    Araç sahipleri,
    1.Tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma
    veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili
    için; bunların hurda durumuna gelmesi hâlinde ise bir ay içinde
    tescilin silinmesi için ilgili trafik tescil kuruluşuna veya Emniyet
    Genel Müdürlüğünün belirleyeceği kamu kurum veya kuruluşları
    ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine başvurmak,
    2.Tescilin yapılması veya silinmesi için vergi kimlik numarası ile
    yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak, zorundadırlar.
     Araçların giriş işlemlerini yapan gümrük idareleri bu durumu 15
    gün içinde araç sahiplerinin beyan ettikleri tescil kuruluşuna
    bildirmekle yükümlüdürler.
     Tescil belgesi, aracın başkasına satış veya devrine, hurdaya
    çıkarılmasına veya araçta, yönetmelikte belirtilen niteliklerin
    değişmesine kadar geçerli sayılır.
     Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri
    yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi,
    gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu
    bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya
    devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması
    halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik
    tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır.
    Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler
    geçersizdir.

Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi
nedenlerle; icra müdürlükleri, vergi dairesi müdürlükleri, milli emlak
müdürlükleri ile diğer yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından
satışı yapılan araçların satış tutanağının bir örneği aracın kayıtlı
olduğu trafik tescil kuruluşlarına üç işgünü içerisinde gönderilir.
Aracı satın alanlar gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak ilgili trafik
tescil kuruluşundan bir ay içerisinde adlarına tescil belgesi
almak zorundadırlar.
NOT: Alıcıların tescil belgesi almak için süresinde başvurmamaları
halinde bu araçları alıcıları adına re’sen kayıt ve tescil ettirmeye
yetkilidir. Hemen belirtelim ki 2017 yılında yapılan değişiklikle
sürücü belgesi iş ve işlemleri Vatandaşlık ve Nüfus Genel
Müdürlüğü’ne bırakılmıştır. 2019’da başladı.
Araç sicilleri ve bu sicillerin tutulmasına dayanak olan
belgeler gizlidir. Bunlar, yetkili ve sorumlular ile teftiş ve denetim
yetkisi olanlar dışında kimse tarafından görülüp incelenemez.
Mahkemeler bu hükmün dışındadır. Bu bilgileri işleyen görevliler ve
araç kayıtlarından faydalanan diğer görevliler de bu gizliliğe uymak
zorundadırlar.
Devre ilişkin öngörülen hükümler istihbarat, gizlilik veya güvenlik
gerektiren hizmetlerde kullanılan araçların her türlü tescil işlemi ile
belge ve plakalarını verme ve sivil plaka işlemleri hakkında
uygulanmaz.
Araçlar, tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakaları araç
üzerinde ve uygun durumda bulundurulmadan trafiğe çıkarılamaz.
Trafik belgesi verilebilmesi için araca ait tescil belgesi ve mali
sorumluluk sigorta belgesinin ibrazı zorunludur.
 Araçların muayenesi (Md: 34)
Trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı
ekonomik yapıları da, dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda
muayene edilerek tespit edilir. Yaptırılması zorunlu olan mali
sorumluluk sigortası geçerli teminat tutarları üzerinden
yaptırılmamış araçlar, muayeneye alınmazlar.
Motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler
içinde (hususi araçlar 2 yılda bir, ticari araçlar her yıl)
yaptırılması zorunludur.
Karayollarında kullanılmakta olan araçların, teknik şartlara uyup
uymadığı trafik zabıtasınca kontrol edilerek her an muayeneleri
yapılabilir.
Muayenesi yapılmamış bir araçla trafiğe çıkılması hâlinde, araç
sahibine 288 Türk lirası idari para cezası verilir. Bu araçlara,
muayenelerinin yaptırılması için süre ve şartları Karayolları Trafik
Yönetmeliğinde belirtilen şekilde izin verilir. İzin verilen süre
sonunda, muayenesi yapılmadan veya muayene sonucunda
emniyetsiz raporu verilen araçların trafiğe çıkarılması
hâlinde, araç sahibine 598 Türk lirası idari para cezası verilir.
Bu araçlar trafikten men edilir ve en yakın muayene istasyonuna
gönderilirler.
Araç muayene sonuçları, Karayolu Düzenleme Genel
Müdürlüğü ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yapılacak bir
protokol çerçevesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü ile paylaşılır.
Araçların muayeneleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına ait muayene
istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafından işletme yetki belgesi ile
yetki verilmesi halinde ise, yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere
ait muayene istasyonlarında yapılır.
 Tescil belgesi ve tescil plakası alma zorunluluğu ile
hurdaya ayrılan araçlar
Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın
dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine
1.228 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, araç on beş
gün süre ile trafikten menedilir. (Ek Madde 2)
Tescil edilen araçlar, “Tescil Belgesi” ve “Tescil Plakası” alınmadan
karayollarına çıkarılamaz. Ancak, ilk tescili yapılan araçlar için
düzenlenen tescile ilişkin geçici belgelerin geçerlilik süresi içinde,
tescil belgesi alma zorunluluğu aranmaz.
Uymayan sürücüler 1.228 Türk lirası idari para cezası ile
cezalandırılırlar. Aykırılığı tespit edilen araçlar eksiklikleri
giderilinceye kadar trafikten menedilir.
Tescil belgesi geçersiz duruma gelince sürekli olarak, üzerinde eksik
veya yanlış bilgi bulunması halinde geçici olarak trafik zabıtasınca
geri alınır.
Hurdaya çıkarılmış araçların karayolunda sürülmesi yasaktır. Bu
araçların karayolunda sürüldüğünün tespiti hâlinde sürücüsüne
2.474 Türk lirası idari para cezası verilir ve bu araçlar trafikten
menedilir. Ayrıca mülki amir tarafından el konulur ve aracın
mülkiyeti kamuya geçer.
 Sürücü belgesi alma zorunluluğu:
Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler
tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi
yasaktır. Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine
sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi
bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce
sürülebilir.
Buna göre;
 Sürücü belgesi olmayanların,
 Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda
belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren
geri alınanların,
 Sürücü belgesi iptal edilenlerin, araç kullanarak trafiğe
çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere idari para cezası verilir.
Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren
araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para
cezası verilir.
Bisiklet kullananların 11, motorsuz taşıtları kullananlar ile
hayvan sürücülerinin 13 yaşını bitirmiş olmaları, bedensel ve
ruhsal bakımdan sağlıklı bulunmaları zorunludur.
Sürücü belgesi sahipleri:
a) İkamet adresi değişikliklerini belgeyi veren kuruluşa otuz
gün içinde bildirmek,
b) Araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında
bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek,
zorundadırlar.
Sürücü belgesi sahibi kişide sağlığı bakımından sürücülüğe engel
aşikar bir değişikliğin görülmesi ve tespiti hâlinde, trafik
görevlilerince sürücü belgesi geri alınarak, kişinin sağlık
kuruluşlarında muayenesi istenir. Sağlık şartları bakımından
sürücülüğe engel bir hâlinin olmadığı veya mevcut olan bu hâlin
daha sonra ortadan kalktığı sağlık raporuyla tespit edildiği takdirde,
sürücü belgesi kişiye iade edilir.
 Trafik belgesi ve tescil plakası alma zorunluluğu
Tescil edilen araçlar, “Trafik Belgesi” ve “Tescil Plakası” alınmadan
karayollarına çıkarılamaz. Ancak, ilk tescili yapılan araçlar için
düzenlenen tescile ilişkin geçici belgelerin geçerlilik süresi içinde,
trafik belgesi alma zorunluluğu aranmaz.
Bu madde hükmüne uymayan sürücüler … lira para cezası ile
cezalandırılırlar.
Bu gibi araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten
menedilir.
Trafik belgesi, tescil belgesi geçersiz duruma gelince sürekli olarak,
üzerinde eksik veya yanlış bilgi bulunması halinde geçici olarak
trafik zabıtasınca geri alınır.
 Belge ve plaka vermeye yetkili kuruluşlar:
Yönetmelikte gösterilen esaslara göre:
a) Askeri maksatlarla kullanılan Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bütün
araçlar ile çeşitli anlaşmalara göre askeri amaçla yurdumuzda
bulunan kuruluşlara ait araçların tescilleri Türk Silahlı Kuvvetlerince,
b) Raylı sistemle çalışan araçların tescilleri, kullanıldığı yerlere göre
ait olduğu kuruluşlarca,
c) İş makinesi türünden araçların tescilleri;

  1. Kamu kuruluşlarına ait olanlar ilgili kuruluşlarınca,
  2. Özel veya tüzelkişilere ait olanlardan; tarım kesiminde
    kullanılanlar ziraat odalarınca, tarım kesiminde kullanılanların
    dışında kalan ve sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde
    kullanılanların tescilleri, üyesi oldukları ticaret, sanayi veya ticaret
    ve sanayi odalarınca,
    d) Tarım kesiminde kullanılanlar hariç İl Trafik Komisyonlarından
    karar alınmak şartı ile motorsuz taşıtlardan gerekli görülenlerin
    tescilleri belediyelerce,
    e) Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik
    Komutanlığına ait bütün araçların tescilleri Emniyet Genel
    Müdürlüğünce, yapılır, belge ve plakaları verilir.