İletişimin Tespiti Nedir?

CMK m.135/6’e göre, soruşturma aşamasında telefon konuşmasının içeriği öğrenilmeksizin kimin kiminle konuştuğuna dair iletişimin tespiti bilgilerinin alınması ve m.135/5’e göre de şüpheli veya yakalanabilmesi için mobil telefonunun yerinin belirlenmesi, sulh ceza hakimliğinin kararı ile mümkün olabilmektedir.

Bazı durumlarda ölüm olayını gerçekleştiren failler kaçmak veya saklanmak suretiyle yakalanmamak isteyebilirler. Böyle ciddi bir olayda faillerin kaçmaya çalışması mümkün ve muhtemel olan bir olasılıktır. Bu nedenle faillerin acilen ele geçirilmesi için acilen yapılması gereken işlemler vardır.

Böyle bir olayda fail veya faillerin kullandıkları cep telefonlarının dinlenmesi ve sinyal bilgilerinin tespiti için mahkemeden derhal iletişimin dinlenmesi kararı alınması gerekir. Çünkü kaçan failin ailesiyle veya yakınlarıyla irtibat kurması büyük bir olasılıktır.

Kimseyle irtibat kurmasa bile sinyal bilgilerinden nereye doğru kaçtığı tespit edilebilecektir.

Bu nedenle derhal dinleme ve sinyal bilgilerinin tespiti kararı alınması için mahkemeden talepte bulunulmasını teminen, adli kolluk görevlileri şüpheli veya şüphelilerin kullandıkları telefon numaralarını tespit ederek Cumhuriyet savcısıyla irtibata geçmelidir. (Savcılığın talebi üzerine mahkemeden alınacak karar doğrultusunda iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin tespiti sağlanacaktır.

Kolluk kuvvetleri bu dinleme ve sinyal bilgilerini tespit işlemi ile baz istasyonundan failin nereye gittiğini tespit edebilecek ve yakalama işlemini gerçekleştirebileceklerdir.)

Faili firar olaylarda savcılık tarafından yapılması gereken diğer acil iş, mahkemeden yakalama emri talep etmektir. Kasten öldürme suçu nitelikli bir suç olduğundan, şüpheli hakkında CMK m. 94 hükmü uyarınca “tutuklamaya yönelik” yakalama emri çıkarılmalıdır. Bu yakalama emri sonucunda fail görüldüğü yerde yakalandıktan sonra 24 saat içerisinde suç yeri mahkemesinin önüne çıkarılabiliyorsa çıkarılacak; aksi halde en kısa sürede suç yeri mahkemesinin önüne çıkarılmak üzere yakalandığı yere en yakın sulh ceza hakiminin önüne çıkarılarak sevk (yol) tutuklaması yapılacaktır.

Gözden kaçmaması için bu husus ilgili nöbetçi Cumhuriyet savcısına hatırlatılarak yakalama emri bir an önce temin edilmelidir.

TELEKOMÜNİKASYON YOLUYLA YAPILAN İLETİŞİMİN DENETLENMESİİLETİŞİMİN TESPİTİ, DİNLENMESİ VE KAYDA ALINMASI

(1) (Değişik: 21/2/2014–6526/12 md.) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde tedbir Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl kaldırılır. (Mülga son iki cümle: 24/11/2016-6763/26 md.)

(2) (Ek: 21/2/2014–6526/12 md.) Talepte bulunulurken hakkında bu madde uyarınca tedbir kararı verilecek hattın veya iletişim aracının sahibini ve biliniyorsa kullanıcısını gösterir belge veya rapor eklenir.

(3) Şüpheli veya sanığın tanıklıktan çekinebilecek kişilerle arasındaki iletişimi kayda alınamaz. Kayda alma gerçekleştikten sonra bu durumun anlaşılması hâlinde, alınan kayıtlar derhâl yok edilir.

(4) Birinci fıkra hükmüne göre verilen kararda, yüklenen suçun türü, hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği, iletişim aracının türü, telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkân veren kodu, tedbirin türü, kapsamı ve süresi belirtilir. Tedbir kararı en çok iki ay için verilebilir; bu süre, bir ay daha uzatılabilir. (Ek cümle: 25/5/2005 – 5353/17 md.) Ancak, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak gerekli görülmesi halinde, hâkim yukarıdaki sürelere ek olarak her defasında bir aydan fazla olmamak ve toplam üç ayı geçmemek üzere uzatılmasına karar verebilir.

(5) Şüpheli veya sanığın yakalanabilmesi için, (…)mobil telefonun yeri, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararına istinaden tespit edilebilir. Bu hususa ilişkin olarak verilen kararda, (…) mobil telefon numarası ve tespit işleminin süresi belirtilir. Tespit işlemi en çok iki ay için yapılabilir; bu süre, bir ay daha uzatılabilir.

(6) (Ek: 2/12/2014-6572/42 md.) Şüpheli ve sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespiti, soruşturma aşamasında hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında mahkeme kararına istinaden yapılır. Kararda, yüklenen suçun türü, hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği, iletişim aracının türü, telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkân veren kodu ve tedbirin süresi belirtilir. (Ek cümleler: 24/11/2016-6763/26 md.) Cumhuriyet savcısı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde kayıtlar derhâl imha edilir.

(7) Bu madde hükümlerine göre alınan karar ve yapılan işlemler, tedbir süresince gizli tutulur.

Şüpheli ve sanığın telekomünikasyon araçları ile kurduğu “iletişimin tespiti” ve şüpheli ve sanığın telefonunun “bulunduğu yerin tespiti” tedbirine başvurmak, yukarıda anlatılan “dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerini değerlendirme” tedbirinden daha kolaydır.

Bunun için “somut delillere dayalı kuvvetli şüpheye”, “başka suretle delil ele geçirme imkanının bulunmamasına” ve “katalog suçlardan birinden yürüyen soruşturma ve kovuşturmaya” ihtiyaç yoktur.İletişimin tespiti ve failin yer tespitine ilişkin; karar ve yapılan işlemler, tedbir süresince gizli tutulur CMK m. 135/7.

Yer tespitine ilişkin verilen kararda mobil telefon numarası ve tespit işleminin süresi belirtilir. Tespit işlemi en çok iki ay için yapılabilir. Fakat bu süre bir ay daha uzatılabilir

İletişimin tespiti, Yargıtay kararları uyarınca, belli bir telefon numarasından kimlerin ne zaman arandığı, konuşmanın ne kadar süreyle yapıldığı, elektronik posta yoluyla kimlerle iletişim kurulduğu hususlarının tespit edilmesidir. İletişimin tespiti, iletişimin içeriğine müdahale etmeden iletişim araçlarının diğer iletişim araçlarıyla kurduğu iletişime ilişkin arama, yer bilgisi ve kimlik bilgilerinin tespit edilmesine yönelik işlemlerden oluşmaktadır. İletişimin Tespiti geçmişe yöneliktir. Kişinin geçmişte özgür iradesiyle yapıp bitirdiği iletişimine dair harici bilgilerinin tespitidir.

İletişimin Tespiti Şartları Nelerdir?

İletişimin tespiti, telefonlar için HTS kayıtlarının elde edilmesi işlemidir. İnceleme konusu telefon ile arama kayıtlarının(kişi bilgileri) ve bu kayıtlar uyarınca geçmişte gerçekleşen aramaların ne kadar sürdüğünün tespitidir. E-posta(e-mail) incelemeleri yönünden ise iletişimin kimler arasında gerçekleştiğinin tespit işlemidir. İletişimin tespiti, işlemi geçmişe yönelik bir işlemdir.

İletişimin içeriğine müdahale edilmeksizin iletişime geçen kişi bilgileri ve arama süresi bilgilerinin tespit edilmesi işlemidir. İletişimin tespiti işlemi Ceza Muhakemesi Kanunu m.135 uyarınca sadece şüpheli/sanık hakkında verilebilmektedir.

İletişimin tespiti kararı her suça ilişkin verilebilmektedir. Herhangi bir sınırlama veyahut katalog suç ayrımı bulunmamaktadır. Savcılık/mahkeme gerekli görmesi halinde bu tedbire başvurabilir.

Bu tedbire başvuru için diğer tedbirlerde aranan “somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri” bulunması ve “başka yoldan delil elde etme imkanının bulunmaması” şartları aranmamakta olup, maddi gerçeğe ulaşmak için gerekli ise başvurulabilecek bir tedbirdir.

İletişimin Tespiti Kararını Kim Verir?

Şüpheli ve sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespiti, soruşturma aşamasında hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma aşamasında mahkeme kararına istinaden yapılır. Kararda, yüklenen suçun türü, hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği, iletişim aracının türü, telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkân veren kodu ve tedbirin süresi belirtilir.

Cumhuriyet savcısı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde kayıtlar derhâl imha edilir

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın