Türk Polisinin Bazı Görev ve Yetkileri ile bu Yetkileri Kullanması

Polis, görev ve yetkilerini kullanırken;

1.   Tehlike şartı: Kamu emniyeti veya kamu düzeni bakımından mevcut bulunan zarar verici olayın gerçekleşmeye başladığı konusunda kesine yakın ihtimalin var olma durumu.

2.   Zorunluluk Şartı: Polisin, olaya müdahale etmesi veya güvenlik önlemine başvurmasının zorunlu olması.

3.   Orantılılık Şartı: Polis, olayın önlenmesine yeterli ölçüde tedbir alması gereklidir. Bu tedbirleri alırken aşırıya kaçmamalıdır.

1-Polisin Durdurma ve Kimlik Sorma Yetkisi: Polis, kişileri ve araçları;

1.   Bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek,

2.   Suç işlendikten sonra kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak, işlenen suç veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,

3.   Hakkında yakalama emri ya da zorla getirme kararı verilmiş olan kişileri tespit etmek,

4.   Kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi önlemek amacıyla durdurabilir.·        

 Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için polisin tecrübesine ve içinde bulunulan durumdan edindiği izlenime dayanan makul bir sebebin bulunması gerekir.

Süreklilik arz edecek, fiilî durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz.· 

Polis, durdurduğu kişiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ilişkin sorular sorabilir; kimliğini veya bulundurulması gerekli diğer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.

Durdurma süresi, durdurma sebebine esas teşkil eden işlemin gerçekleştirilmesi için zorunlu olan süreden fazla olamaz.

Durdurma sebebinin ortadan kalkması halinde kişilerin ve araçların ayrılmalarına izin verilir.· 

Polis, durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya tehlike oluşturan diğer bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, kendisine veya başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik gerekli tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. Ancak, el ile dıştan kontrol hariç, kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin aranması; İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dahilinde mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele hallerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabilir. Kolluk amirinin kararı 24 saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Yapılan araç aramalarına ilişkin olarak kişiye, arama gerekçesini de içeren bir belge verilir.

Polis, görevini yerine getirirken, kendisinin polis olduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonra, kişilere kimliğini sorabilir. Bu kişilere kimliğini ispatlamaları hususunda gerekli kolaylık gösterilir.·

Belgesinin bulunmaması, açıklamada bulunmaktan kaçınması veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla ya da sair surette kimliği belirlenemeyen kişi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savcısı haberdar edilir. Bu kişi, kimliği açık bir şekilde anlaşılıncaya kadar gözaltına alınır ve gerekirse tutuklanır. Kimliğinin tespiti amacıyla tutulan kişiye, kimliği tespit edildikten sonra ve talepte bulunması halinde, bu amaçla tutulduğuna ve tutulma süresine dair bir belge verilir. Kişinin kimliğinin belirlenmesi durumunda, bu nedenle gözaltına alınma veya tutuklanma haline derhal son verilir.

POLİSİN ÖNLEME ARAMA YETKİSİ  Polis, tehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla usulüne göre verilmiş sulh ceza hâkiminin kararı veya bu sebeplere bağlı olarak G.S.B.H mülkî âmirin vereceği yazılı emirle;Kişilerin; üstlerini, araçlarını, özel kağıtlarını ve eşyasını arar,Alınması gereken tedbirleri alır,Suç delillerini koruma altına alarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre gerekli işlemleri yapar.Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi gerekir.Arama kararında veya emrinde;Aramanın sebebi,Aramanın konusu ve kapsamı,Aramanın yapılacağı yer,Aramanın yapılacağı zaman ve geçerli olacağı süre belirtilir.

Önleme araması aşağıdaki yerlerde yapılabilir:Toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapıldığı yerde veya yakın çevresinde.Özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya sendikaların genel kurul toplantılarının yapıldığı yerin yakın çevresinde.Halkın topluca bulunduğu veya toplanabileceği yerlerde.Eğitim ve öğretim özgürlüğünün sağlanması için her derecede eğitim ve öğretim kurumlarının idarecilerinin talebiyle ve yüksek öğretim kurumlarının içinde, bunların yakın çevreleri ile giriş ve çıkışlarında.Umumî veya umuma açık yerlerde.Her türlü toplu taşıma araçlarında, seyreden taşıtlarda.Konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan işyerlerinde ve  eklentilerinde önleme araması yapılamaz.

Spor karşılaşması, miting, konser, festival, toplantı ve gösteri yürüyüşünün düzenlendiği veya aniden toplulukların oluştuğu hallerde G.S.B.H var sayılır.Polis, tehlikenin önlenmesi veya bertaraf edilmesi amacıyla güvenliğini sağladığı bina ve tesislere gelenlerin; herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın, üstünü, aracını ve eşyasını teknik cihazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir. Bu yerlere girmek isteyenler kimliklerini sorulmaksızın ibraz etmek zorundadırlar. Milletlerarası anlaşmalar hükümleri saklıdır.Önleme aramasının sonucu, arama kararı veya emri veren merci veya makama bir tutanakla bildirilir.Araç aramalarında belge verilmesi zorunludur. 

Aranılan kişinin istemine bağlı olmaksızın düzenlenmesi gerekir.Gözle görülen eşyanın alınması arama sayılmaz. Arama için eşyanın bakışta görülmemesi gerekir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın