İdari İşlemin İptali Davası, Yürütmeyi durdurma Nedir?

Her kolluk kuvvetinin başına gelebilecek çeşitli olaylarda açması gerekebilecek İdare hukukunda iptal davası; idari yargı yolunda açılan ve idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan bir davadır. İptal davası, idari işlemlerin yetki, sebep, şekil, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olmaları nedeniyle menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan bir idari dava türüdür. Her kolluk görevlisi bu davayı açma durumunda kalabilir.

İptali istenen idari işleminin niteliğine göre değişmek üzere iptal davalarına bakmakla görevli mahkemeler aşağıda sunulmuştur.

İdare mahkemesi (İlk derece mahkemesi),

Vergi mahkemesi (İlk derece mahkemesi),

Bölge İdare Mahkemesi (İstinaf mahkemesi),

Danıştay (Temyiz mahkemesi ve bazı davalarda ilk derece mahkemesi).

Bakınız İdari yargı, yerindelik denetimi yasağına aykırı bir şekilde ve idarenin takdir yetkisini kaldıracak şekilde karar veremez.

İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.2/2).

Peki İptal Davası Açma Süresi Nedir?

Açılacak bu İptal davası, bu işlemin tebliği veya niteliğine göre ilanından itibaren belli bir dava açma süresi içinde açılmalıdır.

Bilinmelidir ki İptal davaları, işlemin niteliğine göre “genel dava açma süresi” ve “özel dava açma süresi” olmak üzere iki şekilde olmaktadır.

  • Genel Dava Açma Süresi: İptal davası açma genel süresi, Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün ve vergi mahkemelerinde 30 gündür. Bu süreler, hukuken zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü süre niteliğindedir. Kural olarak tüm idari işlemlere karşı iptal davası açma süresi genel dava açma süresidir.

  • Özel Dava Açma Süresi: İdari işlemlerin nitelikleri gereği özel yasalarda veya özel maddelerde, genel dava açma sürelerinin dışında ayrı dava açma süreleri öngörülebilir. Bu durumda genel dava açma süresi değil, idari işleme dair kanunda öngörülen özel dava açma süresi ne ise, o özel süre uygulanır. Ancak, özel dava açma süresinin uygulanabilmesi için idare tarafından yapılan işlemde özel dava açma süresi açıkça gösterilmelidir. Özel dava açma süresi idari işlemde açıkça gösterilmeyen hallerde, o idari işlem aleyhine genel dava açma süreleri içinde iptal davası açılabilir. Bu her vatandaşın en doğal hakkıdır.

Yürütmenin Durdurulması kararı nedir?

Yine bilinmesi mecburi olan bir konu yürütmeyi durdurma, idari işlemin iptal edilmesi anlamına gelmemekle birlikte yargılama boyunca işlemin hukuka uygun olduğuna ilişkin karinenin ve aynı zamanda işlemin uygulanmasının durdurulması anlamında gelmektedir. Yani yürütme durdurma kararıyla okula, mesleğe veya eğitime başlarsınız ama davanız esastan devam eder..

Yürütmenin Durdurulması, ancak iptal davası ile birlikte talep edilebilir. 

Yürütmenin durdurulması talepleri iptal davası ile birlikte ileri sürülmelidir, iptal davası açılmaksızın tek başına idari işlemin yürütülmesinin durdurulması istenemez.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Verilebilmesinin olagan Şartları:

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun ilgili maddesine göre yürütmenin durdurulması kararı için temel 2 şart vardır bakınız.

  1. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğacak olmalıdır.
  2. İdari işlem açıkça hukuka aykırı olmalıdır.

Bilinmesi gereken bir Kural, idarenin savunmasının alınması ise de ‘’uygulanmakla etkisi tükenecek idari işlemler’’ de idarenin savunması alınmaksızın da yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Vermesi memurun ve insanlığın lehine olur.

Bu halde savunma, doğal olarak sonradan alınır ve savunma alındıktan sonra yeniden karar verilir. Kanun, aciliyet ve önem taşıyan idari işlemler için bu yolu getirmiştir.

Genelde lazim olan Kamu görevlileri hakkında tesis edilen şu işlemler ise, uygulanmakla doğal olarak etkisi tükenecek idari işlemlerden sayılmazlar.

  • Atama
  • Naklen atama
  • Görev ve Unvan Değişikliği
  • Geçici veya Sürekli Görevlendirmelere İlişkin İşlemler

Kural olarak yürütmenin durdurulması kararları ‘’teminat karşılığında’’ verilir. 

Tabi ki durumun gereğine göre, teminat aranmayabilir. Teminata ilişkin taraflar arasında anlaşmazlık çıkması halinde, yürütmenin durdurulması hakkında karar veren mahkeme, daire, hakim bu uyuşmazlığı çözümler ve değerlendirme yapar.

İdareden ve adli yardımdan faydalananlardan teminat alınmaz.

Konu ile örnek verecek olursak bir memur hakkında soruşturma açıldı ve bulunduğu ilçe değişti, memur idare mahkemesine dava açar, yürütmeyi durdurma alır ve eski görev yerine döner davanın sonuçlanması beklenir.

1 yorum

2 geri izleme / bildirim

  1. İdare Mahkemesine iptal davası – Kolluk Kuvvetleri
  2. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI – Kolluk Kuvvetleri

Bir yanıt bırakın