Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878-1942)

19.12.2020
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (1878-1942)

1878 yılında Elmalı’da doğdu. Babası Numan Efendi, annesi Fatma Hanımdır. İlk ve orta öğrenimini Elmalı’da tamamlayan Muhammed Hamdi, tahsiline devam etmek üzere İstanbul’a gitti.

Soyadı kanunu çıkınca babasının köyünün ismini (Yazır) soyadı olarak aldıysa da, Elmalılı diye meşhur oldu. Ülkeyi çağdaş medeniyet seviyesine ulaştırmaya vesile olabileceği umuduyla, meşrutiyet (1) idaresini savunmaya başladı ve bu görüşü temsil eden İttihad ve Terakkî (Birlik ve İlerleme) Cemiyeti’ne üye oldu. Avrupa tarzı bir meşrutiyet yerine, İslam’a uygun bir meşrutiyet modeli geliştirmeye uğraştı. Beyazıt Medresesi’nde iki yıl öğretim görevlisi olarak çalıştıktan sonra, İkinci Meşrutiyet’in ilk Meclisi’ne Antalya milletvekili olarak girdi.

Sultan Abdülhamid’in tahttan indirilmesinde etkili bir rol oynadı. Daha sonra çeşitli okullarda hukuk dersleri verdi. Damad Ferid Paşa hükümetlerinde Vakıflar Bakanı olarak görev yaptı.

Cumhuriyet’in ilân edilmesi üzerine, Milli Mücadele yıllarında İstanbul hükümetlerinde görev aldığı için, İstiklal Mahkemesi tarafından gıyabında idama mahkum edildi. Ankara’ya götürüldü, yargılandı ve suçsuz bulunarak serbest bırakıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Türkçe bir tefsir hazırlatılması kararı alınınca, Diyanet İşleri Başkanlığı bu işi ona teklif etti. O da bu teklifi kabul ederek, Hak Dîni Kur’an Dili ismini verdiği bu tefsiri yazmaya başladı ve bitirdi. 27 Mayıs 1942’de İstanbul’da vefat etti.

(1) Meşrutiyet: Hükümdarın başkanlığında, parlamento yönetimine dayanan hükûmet biçimi.

(TDV İslam Ansiklopedisi)

Yazan: Şeref Aziz TAHA

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

You cannot copy content of this page