Kur’an kavramları: talâk (boşanma)

[ “Talâk” kelimesinin kök anlamı, ‘bağdan kurtulmak’tır. “Tallaktu’l-baîra min iqâlihî: Devenin bağını çözdüm” denir. “Tallaktu’l-mer’ete: kadını boşadım” sözü, bu anlamdan istiare edilmiştir (Rağıb, Mufredat)/ş].
Kur’an’da, boşanmanın tek şartı zikredilmektedir, o da geçimsizliktir. Sebebi ne olursa olsun, geçimsizlik ortaya çıkınca şu şartla boşanmaya gidilir:

  • Eşler, razı oldukları birer hakem tayin ederler. Bu hakemler uyuşmazlığı gidermeye çalışırlar (Nisa/35). Böylece geçimsizlik ortadan kaldırılır.
  • Eğer uyuşma sağlanamaz ise, durum mahkemeye intikal eder ve iki şahidin huzurunda boşanmaya karar verilir (Talâk/2).
    Kur’an’da, aynı karı kocaya, iki kere boşanıp, üç kere evlenme hakkı tanınmıştır. Üçüncü boşanmadan sonra karı kocanın tekrar evlenmesi şarta bağlanmıştır. Bu üç boşanma, Kur’an’ın belirlediği türden bir geçimsizlikten doğan, ayrı zamanlarda gerçekleşen boşanma olmalıdır. Ayrı ayrı olması, boşanıp tekrar evlenmenin gereğidir. Yani üç defa nikah yapılacaktır. Birinci nikah, ilk olandır. İkinci nikâh, mahkemede, iki şahit huzurunda ve birinci boşanmadan sonradır. Üçüncü nikah da, ikinci boşanmadan sonradır.
    Üçüncü boşanmadan sonra tekrar nikahlanmak şarta bağlanmıştır. Bu, Kur’an’ın açık ifadesi olup, dördüncü nikahı şarta bağlamasının gayesi şudur:
    Aile, insanlar için önemli kurumlardan biridir. Çocukların doğup büyümesi, tarih boyunca insanların en önemli sorunlarından birisi olagelmiştir. İnsanların saadeti, iyi insanlar yetiştirmekle mümkündür. Bu da ancak, sağlam ve huzurlu bir aile ortamında gerçekleşebilir. Aile, kadın ile erkekten oluşan çekirdek ve sosyal bir yapıdır. İkide bir sarsıntı geçirmesi, içindekileri huzursuz eder. Bundan dolayı, eğer huzursuzluk temelde ve taraflardan birinde veya ikisinde ise, bu yapıda fazla hasar meydana gelmeden, o temelleri değiştirmeye fırsat ve izin verilmiştir. Bu değişiklik de boşanma yoluyla olabilir.
    (Hüseyin Atay, Kur’an’a Göre Araştırmalar 1, Atayy Yayınları, Ankara, 2015).

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın