Kur’an’ın İndirildiği Ortamdan Bir Kesit

03.08.2020
Kur’an’ın İndirildiği Ortamdan Bir Kesit

Kur’an’ın indirildiği dönemde (610-632), Arabistan’a yakın bölgede iki büyük devlet vardı: Anadolu topraklarında (Doğu) Romalılar, İran topraklarında da İranlılar.

Askerî bir isyan sonucu iktidarı ele geçiren Phacos devrinde (602-610), İran hükümdarı 2. Husrev, Mezopotamya, Suriye ve Anadolu’yu zaptederek Kadıköy’e ulaştı (608).

Roma’yı kurtarmak üzere 610 yılında Kartaca’dan gelen Heraklius, otuz beş yaşında iken Phacos’ın yerine geçti. Onun 610-641 yılları arasındaki hükümdarlığının ilk senelerinde İranlılar’ın zaferleri devam etti. İranlılar 611’de Antakya’yı, 612’de Suriye’yi, 614’te Kudüs’ü, 615’te Kadıköy’e kadar Anadolu’yu, 617-619 yılları arasında da Mısır’ı ele geçirdiler ve yine Kadıköy’e dayandılar.

Heraklius, bütün bu felaketlerden sonra, Patrik Sergius’un desteğiyle yeni bir ordu kurdu ve 622 yılında harekâta başladı. Bu yıl aynı zamanda Hicret yılıdır. 623’te İran orduları Azerbaycan’da bozguna uğratıldı. Müminlerin Bedir Savaşı’nı kazandıkları 624 yılında, Heraklius da Van gölü dolaylarında İranlılar’ı ezmekteydi. İzleyen yıllarda Romalılar’ın zaferleri devam etti ve 628’de İran hükümdarı Perviz’in öldürülmesinden sonra İranlılar ağır bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldılar.

Müslümanların Hudeybiye zaferi sıralarında, Romalılar da İranlılar’a kaptırdıkları bütün toprakları geri almanın sevincini yaşamaktaydılar. Mekke’nin fethedildiği sene (630), Heraklius da Kudüs’e girdi.
Hz. Peygamber’in sağlığında cereyan eden bu savaşların Kur’an’a yansıyan bir yönü vardır. Şöyle ki: Peygamberliğin Mekke dönemi boyunca İranlılar Romalılar’ı bozguna uğratmış, hatta Kudüs’teki mukaddes haçları bile el ve yer değiştirmiştir. Doğal olarak bu haberler Arabistan şehirlerine de ulaşmıştır. Kur’an, bu olayla ilgili olarak şöyle demektedir:

  • Elif, lâm, mîm. Romalılar yakın bir bölgede yenildi. Ama bu yenilgilerinden sonra, birkaç yıl içinde galip geleceklerdir. Sonuç, Allah’ın takdir ettiği gibi gerçekleşecek ve iman edenler o gün sevineceklerdir (Rûm 30/1-4).
    Romalılar’ın birkaç yıl içinde galip geleceğini bildiren ayetler indirildiğinde, Hz. Ebû Bekir, İranlılar’ın Romalılar’ı yenmesine sevinen müşriklere şöyle der: “Peygamber’imiz haber verdi. Allah, gözlerinizi aydınlatmayacak. Vallahi Romalılar birkaç yıl içinde İranlılar’a üstün geleceklerdir.” Bunu duyan Ubeyy b. Half, “Yalan söylüyorsun. Haydi aramızda bir müddet belirle, seninle bahse girelim” der. On deve üzerine bahse girip, üç sene süre tayin ederler. Hz. Ebû Bekir durumu Allah’ın Elçisi’ne haber verir. Allah’ın Elçisi: “Ayetteki ‘bid’un’ kelimesi üçten dokuza kadardır. Miktarı artır, süreyi uzat” der.
    Deve sayısını yüze, seneyi de dokuza çıkararak bahsi yenilerler. Tirmizi’nin rivayet ettiği üzere, Bedir günü Romalılar İranlılar’a galip gelirler. Hz. Ebû Bekir yüz deveyi Ubeyy’in varislerinden alıp Hz. Peygamber’e götürür, o da onları tasadduk etmesini emreder (M. Hamdi Yazır, HDKD).
    Müfessir Nesefî bu konuda şöyle der: “Bu ayetler, Kur’an’ın Allah’tan geldiğine ve Muhammed (a.s.)ın gerçek Peygamber olduğuna apaçık bir delildir (M. S. Hatiboğlu, Hz. Peygamber ve Kur’an Dışı Vahiy, Otto Yay.).
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

You cannot copy content of this page