Cezayı hafifleten veya suçu kaldıran durumlar

polis365
polis365

Suçun ortadan kalkması için gerekçeler ve nedenlerinden çeşitli durumlarda bahsetmek mümkün olmaktadır. Bu  başlığa geldiyseniz www.polis365.com olarak bizim bilgiye önem veren kullanıcımız size şöyle izah edelim, Kolluk kuvvetleri olarak  yaptığımız incelemelerde edindiğimiz bilgilere göre her kolluk kuvvetinin öğrenmesi ve bilmesi gereken ;Suçu ortadan kaldıran sebepler arasında:

Ceza Sorumluluğunu Kaldıran ya da Azaltan Nedenler

Bu bağlamda Sorumluluğu ortadan kaldıran haller için öncelikli olarak bir nedenin hukuka uygun mu yoksa kusurlu mu olduğu araştırılmalıdır. Yani Bu noktada en önemli unsur kusur ve hata ayrımını yapabilmektedir.

Doğal olarak yapılan eylem hukuka uygun ise, bu durum tüm hukuk dalları için geçerlidir. Ceza Kanunu bakımından geçerli sayılan ve hukuka uygun olan, suçu ortadan kaldıran sebepler ise:

Ceza Hukukuna Uygunluk Nedenleri – Suçu Ortadan Kaldıran Sebepler

Anlayacağınız Suçu ortadan kaldıran objektif nedenler tespit edilmişse bu noktada kişinin suçu ortadan kalkar. Örnek vermek gerekirse, saldırı anında karşı tarafa saldırmak ortada savunma olduğu için ceza hukukuna uygundur ve suçu ortadan kaldırır.

Kısaca Ceza sorumluluğunu azaltan diğer sebepler ise aşağıdaki gibi olmaktadır:

  • Kaza ya da Tesadüf: Mesleği gereği bilmesi, öğrenmesi mümkün olmayan bir durumda suçun işlenilmesi halinde, suç işleyenin kınanması dahi mümkün olmayacak şekilde suça sebebiyet verilmişse buna kaza denir. Suçun cezasını ortadan kaldırır.
  • Mücbir Sebep: Failin iradesinin doğal güçlerce etki altına alınmasıyla suça sebebiyet verilmesi.  Fail hareket ettirilir. Örn: Osman yüksek katlı binaların son katında tamir yaparken aşırı rüzgar onu savurup, atıyor, düşünce Dışişleri Bakanının arabasına çarpıyor. İrade yok. Suçu ortadan kaldırır.
  • Maddi Cebir: İrade bizzat insani güçler tarafından etki altına alınıyor.
  • Hata
  • Sapma

Cezai Sorumluluğu Kaldıran Nedenler – Suçu Ortadan Kaldıran Sebepler

Konu ile ilgili Bir nedenin hukuka uygunluk nedeni mi, yoksa kusurluluğu kaldıran bir neden mi, olduğunun tespiti önem taşır. Suç teorisi açısından her iki kavramın anlamı da sonuçları da farklıdır. Şöyle ki; eylem hukuka uygun ise tüm hukuk dalları için hukuka uygundur.

Örneğin zaruret halinde kaldığı için bir evin kapısını kırıp içine giren ve bu şekilde kendisini kovalayan yırtıcı hayvanların elinden kurtulan kişi eylemi, konut dokunulmazlığını ihlal ve zarar verme suçlarından ceza almaz ancak kırdığı kapının bedelini ödemek zorunda kalır.

Yani Normalde işlenildiğinde suç sayılıp cezalandırılan bir fillin hukuka uygunluk sebeplerinden birinin varlığı halinde cezalandırılmasını önleyen sebeplere hukuka uygunluk sebepleri denir.

Hukuka uygunluk sebepleri ölçülü olmak kaydı ile kişilere koruma sağlar. Kötü niyetli bir şekilde kendini hukuka uygunluk sebepleri içine sokan bundan yararlanamazlar.

Hukuka uygunluk sebeplerinin tümünün kanunda yazılı olması gerekmez. Yani hukuka uygunluk sebeplerinde sınırlı sayıda olma ilkesi geçerli değildir. Hukuka uygunluk sebepleri objektif bir etkiye sahiptir.

Hukuka uygunluk sebepleri üçüncü kişi lehine de mümkündür. İştirak halinde işlenilen suçlarda, asıl failin hareketi hukuka uygun ise, kural olarak diğer şeriklerin hareketi de hukuka uygundur.

Türk Ceza Kanununun hukuka uygunluk nedenleri ile kusurluluğu ortadan kaldıran nedenlere ilişkin hükümleri, kabahatler bakımından da uygulanır (KK. m. 12)

Cebir şiddet ve korkutma, hata, haksız tahrik; bunlar bir hukuka uygunluk sebebi olmanın ötesinde ceza sorumluluğunu azaltan, bazıları bazen de kaldırabilen nedenlerdir. (Suçu Ortadan Kaldıran Sebepler)

Ceza Kanununda Sayılan Hukuka Uygunluk Sebepleri – Suçu Ortadan Kaldıran Sebepler

1) Kanun Emrini İcra: Her bir memurun görevinin mutad (olağan) gereklerini yerine getirmesiyle nedeni ile sorumlu olmaması hali.

2) Yetkili Merciin Emrini İcra:

Emri alan, aldığı emri 2 açıdan incelemek zorunda

Şekli açıdan: Bana bu emri veren, yetkili mi, emir bağlayıcı mı, emir  usulü uygun verilmiş mi?

Maddi açıdan: Aldığı emrin içeriği = Bana ne emrediliyor? Konusu ne? Konusu hukuka aykırı ama suç değil. Hukuka aykırı olan her şey suç değildir. Suç olan her şey mutlaka hukuka aykırıdır.

Emrin konusunun hukuka aykırılığının denetlenmesinin kanunen engellenildiği hallerde, doğrudan emri veren sorumlu olur.

3) Meşru Müdafaanın Şartları

Bize saldıran kişinin cezalandırma yeteneğinin olup olmadığına bakmayız. Çocuk, deli diye düşünmeden karşı saldırıya geçebiliriz

Osman’ın bana 1 milyar borcu var. Ben icraya verip haciz için eve gidiyorum. Osman’da mutlu bir günümde “sen nasıl hacze geldin” diye saldırıya geçebilir ama bu meşru müdafaa olmaz. Hukuki bir durum var.

İsmail dayak yemiş, ertesi gün adamlarını alıp gelmiş. Meşru müdafaa değil.

Orantı = Kardeşim Çocuk taşla saldırırken, sen tabancayla saldıramazsın.

Meşru müdafaaya karşı meşru müdafaa olmaz ki.

Eğer mala karşı yapılan saldırı hürriyeti kısıtlıyorsa meşru müdafaa mümkündür.

Saldırının nefse ya da ırza yönelik olması gerekmez. Saldırının bir hakka yönelik olması yeterlidir. Meşru savunmada sınır heyecan, panik, korku sebebi ile aşılmış ise sınırı aşan kişiye yine de ceza verilmez.

Ancak bütün hukuka uygunluk sebeplerinde sınır şayet kasıtlı olarak aşılmış ise aşılan kısmın kasıtlı halinden sorumlu olmak söz konusudur. Eğer hukuka uygunluk sebeplerinde sınır taksirli olarak aşılmış ise ve aşılan kısmın taksirli haline de kanunda yer verilmiş ise aşılan kısmın sadece taksirli halinden sorumluluk söz konusu olur.

Taksirle aşılan kısımdan dolayı da ceza indirilerek verilir. YCK mala karşı meşru müdafaa olabileceğini açıkça kabul etmiştir.

4) Zaruret Hali:

Örn: Gemi battı, tahta sadece bir kişiyi tutabilir. Hukuk birini suya atar. Burada ağır bir tehlike var.

Örn: Köpekten kaçarken, birinin evine girilmesi suç değil. Bu kanunun çeşitli suç tanımları ile bağlantılı olarak da ayrıca zorunluluk hali hükümlerine yer verilmiştir ve o hükümlerde zorunluluk hali ceza sorumluluğunu büsbütün ortadan kaldıran bir neden olarak değil yerine göre ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenmiştir.

Genel hükümlerde ise sadece ceza sorumluluğunu bir bütün olarak ortadan kaldıran neden şeklinde düzenlenmiştir.

Bu bakımdan zorunluluk hali yeni ceza kanunu sisteminde bazı hallerde kusurluluğu azaltan neden bazı hallerde ise kusurluluğu ortadan kaldıran bir neden olarak düzenlenmiştir. (Suçu Ortadan Kaldıran Sebepler)

Bakınız kardeşim Meşru Müdafaa / Zaruret Hali Farkları

Meşru Müdafaa– Saldırana karşı savunma yapılır

Zaruret Hali  – Olayla hiç alakası olmayan 3. kişiye  zarar verilir

Meşru Müdafaa – Haksız saldır olacak

Zaruret Hali – Tehlike olacak

Meşru Müdafaa – Suç yoktur, tazminat da yok

Zaruret Hali – Suç yok, tazminat var, Bunu anlayınız.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın