Pazar , Ağustos 18 2019
Ana Sayfa / Genel / Gözaltına Alma

Gözaltına Alma

1)Gözaltının koşulları: Kolluk, yakalanan kişi ve olay hakkında cumhuriyet savcısına bilgi vermek ve onun emri doğrultusunda işlem yapmakla yükümlüdür (CMK m. 90/5). Yakalanan şüpheli, gözaltına alınıp alınmayacağı karar verilmek üzere mutlaka cumhuriyet savcısının huzuruna çıkarılmayacak, cumhuriyet savcısının talimatı üzerine gözaltına alınacak ya da serbest bırakılacaktır. Cumhuriyet savcısı, gözaltı konusunda karar vermeden önce, yakalanmış şüphelinin huzuruna getirilmesini kolluktan isteyebilecektir.

Durumu değerlendirilen cumhuriyet savcısı, yakalananın ya serbest bırakılmasına ya da soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınmasına karar verir (CMK m. 91/1).Hükümet tasarısının maddeyle ilgili gerekçesinde de belirtildiği üzere; cumhuriyet savcısının gözaltına alma hususunda karar vermesi, gözaltına alma tedbirinin soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve kişinin suçu işlediğini düşündürebilecek emarelerinin varlığına bağlıdır.

Bu iki koşulun varlığı değerlendirilmeden gözaltına alma karanının verilmesi hukuken olanaksızdır.

Örneğin; polisin, gerçekleştirdiği bir kontrolde bir kişinin çantasından 500 gr. eroin bulması bu kişinin uyuşturucu suçu işlemiş olabileceğini düşündürür.Gözaltına alma, yakalamanın otomatik bir sonucu olmayıp, savcının kararı üzerine bir özgürlüğünü kısıtlayan yakalamadan sonraki süreci ifade etmektedir.

2)Gözaltı süresi: Gözaltı süresi, yakalamadan itibaren başlayıp kişinin serbest bırakılması veya mahkeme kararıyla tutuklanmasına kadar olan süreyi kapsar. Gözaltı süresinin yakalama anından itibaren başlatılmasının amacı, yakalanan kişinin durumundan cumhuriyet savcısının en seri biçimden haberdar edilmesidir. Yakalama, hâkim kararı olmadan özgürlüğün kısıtlanması olduğu için gözaltı süresinin mümkün olduğu kadar kısa tutulması amaçlanmıştır. Gözaltı süresi standart 24 saattir.

a)Anayasaya göre gözaltı süresi:Yakalanan kişi, yakalama yerine en yakın mahkemeye gönderilmesi için gerekli süre hariç en geç kırksekiz saat içinde hâkim önüne çıkarılmalıdır. Toplu olarak işlenen suçlarda ise bu süre dört gündür (Anayasa m. 19/5). Bu süreler olağanüstü hal, sıkıyönetim ve savaş halinde uzatılabilir. Olağanüstü yönetim hallerinde, Anayasada gözaltı sürelerine bir üst sınır getirilmemiştir.

b)CMK’ ya göre gözaltı süresi:aa) Bireysel suçlarda gözaltı süresi: Yakalanan kişi, serbest bırakılmadığı takdirde yakalama yerine en yakın sulh ceza hâkimine gönderilmesi için zorunlu yol süresi hariç, yirmidört saat içinde sulh ceza hâkimi önüne çıkarılarak sorguya çekilmelidir. Yakalama yerine en yakın önüne çıkarılması için zorunlu yol süresi oniki saatten fazla olamaz (CMK m. 91/1).bb)

Toplu olarak işlenen suçlarda gözaltı süresi: Aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suç; toplu suçtur(CMK m.2). Toplu olarak işlenen suçlarda delillerin toplanmasındaki zorluk veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle cumhuriyet savcısına bu sürenin dört güne kadar uzatılması için yazılı emir verme yetkisi tanınmıştır.

Böylece gözaltı süresi en fazla dört gün olacaktır. Cumhuriyet savcısı, bu uzatmayı bir defada değil, her defasında birer günü geçmemek üzere verebilecektir.Gözaltı süresinin uzatılması emri, gözaltına alınana derhal tebliğ edilir.

c) Özel yetkili ağır ceza mahkemelerinin görevine giren suçlarda gözaltı süresi: Toplu suçlardaki dört günlük gözaltı süresi, CMK m.250’de sayılan suçların soruşturulması söz konusu olduğunda yedi güne kadar uzayabilmektedir (CMK m.251/5).Sürenin yedi güne uzamasının şartı; şüphelinin olağanüstü hal ilan edilen bölgelerde, olağanüstü hal ilanına neden olan suçlar dolayısıyla ve olağanüstü hal ilan edilen bölgelerde yakalanmasıdır.[13]Olağanüstü hal ilan edilmedikçe, soruşturulan suçun sadece 250. maddede sayılanlardan olması ve özel görevli ağır ceza mahkemesinin yargılama yetkisine girmesi süre uzatımına imkân vermez. Sürenin dört güne kadar uzatılmasında yetki yine cumhuriyet savcısındadır. Dört günden sonra sürenin yedi güne uzatılmasına ancak hâkim karar verebilir. Hâkim gözaltı süresini birer gün uzatabileceği gibi, bir defada da uzatabilir. Hâkim süreyi uzatmadan önce kişiyi dinleyecektir.

Bu habere de bakabilirisiniz

polis365.com

6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu Nedir?

Ruhsatsız silah, bıçak veya mermi bulundurma, satın alma veya taşıma suçu; özel bir yasa olan …

Bir cevap yazın